سایپا دیگر خودرو اقتصادی تولید نمیکند!
با کنار رفتن تدریجی خودروهای اقتصادی از بازار، بخش قابلتوجهی از طبقه متوسط عملاً توان خرید خودرو را از دست داده و داشتن وسیله نقلیه شخصی به هدفی چندصد میلیونی و دور از دسترس تبدیل شده است. محصولاتی مانند کوئیک و اطلس که زمانی با شعار همراهی با درآمدهای متوسط معرفی میشدند، اکنون با قیمتهایی نزدیک به ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان عرضه میشوند و چهرهای کاملاً متفاوت از بازار امروز ترسیم میکنند. رشد شدید قیمتها از کارخانه تا بازار آزاد چنان است که دیگر خودروهایی با قیمت کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان تقریباً وجود خارجی ندارند و قدرت خرید مردم بهطور محسوس کاهش یافته است.
این تحولات یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه نتیجه مجموعهای از فشارهای اقتصادی و چالشهای ساختاری است که مسیر بازار خودروی کشور را دگرگون کرده است.
تورم و افزایش هزینههای تولید؛ پیشران گرانی خودرو
مهمترین عامل، تورم مزمن و بالا رفتن پیوسته هزینه تولید است. افزایش قیمت مواد اولیه، قطعات، انرژی و دستمزدها باعث رشد شدید بهای تمامشده هر خودرو شده است. علاوه بر آن، اجرای استانداردهای جدید ایمنی و آلایندگی و بهروزرسانی پلتفرمها، هزینههای قابلتوجهی را به تولیدکنندگان تحمیل میکند. در چنین فضایی حتی اگر خودروسازان تمایل به ساخت خودرو ارزان داشته باشند، الزامهای فنی مانع تولید محصول کمهزینه میشود و در نهایت قیمتها نسبت به گذشته بهمراتب بالاتر تمام میشود.
چرا خودروهای اقتصادی از خط تولید کنار رفتند؟
عامل مهم دیگر، ساختار محدود و تقریباً بدونرقیب بازار خودروی کشور است. با وجود محدودیتهای متعدد واردات و نبود رقابت خارجی، تولیدکنندگان داخلی انگیزه چندانی برای عرضه خودروهای کمسود و ارزان ندارند. در نتیجه، تولید و فروش مدلهای گرانتر برای آنها مقرونبهصرفهتر است و همین نگرش به کاهش عرضه خودروهای اقتصادی و کاهش انتخاب مصرفکنندگان در ردههای قیمتی پایین منجر شده است.
سقوط توان خرید مردم
جمعبندی این شرایط، افت شدید قدرت خرید خانوارهاست. در حالی که هزینههای زندگی پیوسته افزایش مییابد، قیمت خودروهای اقتصادی سابق چنان بالا رفته که اکنون در ردیف کالاهای گرانقیمت طبقهبندی میشوند. خودروهای زیر ۵۰۰ میلیون تومان که زمانی بخش عمده بازار را تشکیل میدادند، از چرخه عرضه حذف شدهاند و داشتن خودرو برای بسیاری از خانوادهها به آرزویی دوردست بدل شده است.
