ایده‌آل‌ترین مناطق جهت رهن در تهران کجا است؟

افزایش شدید نرخ اجاره باعث شده بسیاری از مستاجران در تنگنای مالی قرار بگیرند و برای کاهش هزینه‌های ماهانه، بخشی از پس‌انداز خود را به‌صورت رهن در اختیار موجر بگذارند. این شیوه پرداخت، نه‌تنها قدرت اقتصادی خانواده‌ها را محدود می‌کند، بلکه امکان سرمایه‌گذاری آن‌ها در بخش‌های مهمی مانند آموزش، درمان و پس‌انداز را نیز کاهش می‌دهد.

این روند در بسیاری از موارد موجب می‌شود مستاجران مدت طولانی‌تری در یک واحد باقی بمانند یا از انتخاب خانه‌های مناسب‌تر صرف‌نظر کنند؛ زیرا بخش عمده دارایی‌شان به شکل رهن درگیر شده و امکان جابه‌جایی آسان را از آن‌ها می‌گیرد. کارشناسان مسکن هشدار می‌دهند که ادامه چنین وضعیتی می‌تواند فشار اقتصادی بر خانوارها را تشدید کرده و قدرت خرید واقعی در بازار را کاهش دهد، در حالی که ساختار کلی بازار اجاره تغییری نمی‌کند.

از سوی دیگر، تبدیل نقدینگی به رهن، جریان پول در سایر بخش‌های اقتصادی را کاهش داده و توان خانوارها را برای مقابله با مخارج غیرمنتظره، نظیر هزینه‌های درمانی یا تعمیرات، محدود می‌سازد. نتیجه این شرایط، فشاری است که هم مستاجران را تحت تأثیر قرار می‌دهد و هم بر پایداری مالی خانواده‌ها و روند بازار مسکن اثر بلندمدت می‌گذارد.

در بازار کنونی، بسیاری از خانوارها برای اینکه از موج افزایش اجاره‌ها عقب نمانند، مجبورند قسمت زیادی از پس‌اندازشان را در قالب رهن درگیر کنند. این وضعیت به معنای کاهش توان نقدی آن‌هاست، چون سرمایه‌ای که می‌توانست صرف نیازهای اساسی شود، برای مدتی طولانی بلوکه می‌شود و قابل دسترسی فوری نیست.

فشار مالی موجود باعث شده جابه‌جایی یا بهبود شرایط سکونت برای بسیاری از مستاجران دشوار شود. حتی کسانی که درآمد ثابت دارند، ناچارند با افزایش اجاره‌بها سایر هزینه‌های زندگی را کاهش دهند. این شرایط موجب می‌شود گردش طبیعی مستاجران در بازار مختل شود و افراد مدت بیشتری در واحدهای فعلی خود باقی بمانند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که این روند در درازمدت قدرت خرید مردم را کاهش می‌دهد و با کاهش نقدینگی، فشار روانی و اقتصادی مستاجران را بیشتر کرده و رکود بازار اجاره را تقویت خواهد کرد.

روند تبدیل سرمایه به رهن، مستاجران زیادی را ناچار کرده تا به‌جای انتخاب خانه‌های جدیدتر، به واحدهای قدیمی‌تر روی بیاورند. سقفی حدود ۸۰۰ میلیون تومان که این روزها برای رهن کامل منطقی به‌نظر می‌رسد، معمولاً فقط امکان اجاره خانه‌های ۱۰ تا ۱۵ سال ساخت یا واحدهای کوچک‌تر را فراهم می‌کند. این موضوع به خوبی عمق تورم در بازار اجاره را نشان می‌دهد.

در وضعیت فعلی، بسیاری از مستاجران ترجیح می‌دهند ملک را به‌صورت رهن کامل یا با افزایش مبلغ رهن و کاهش اجاره دریافت کنند؛ زیرا هزینه‌های اجاره به شکلی افزایش یافته که با توان مالی اکثر خانواده‌ها، به ویژه اقشار متوسط و کم‌درآمد، فاصله قابل توجهی پیدا کرده است.

با بودجه ۸۰۰ میلیون تومانی برای رهن کامل، معمولاً گزینه‌ها به واحدهای کمتر از ۱۰۰ مترمربع محدود می‌شود و غالباً باید به سراغ خانه‌های با سن‌بنای بالاتر رفت، مگر در برخی محله‌های شرقی یا جنوبی شهر. در جدول همراه، نمونه‌هایی از این واحدها معرفی شده است.

منبع: میلی