تغییراتی در قیمت کالاهای اساسی صورت گرفت
گزارشهای تازه از بازار کالاهای اساسی نشان میدهد که زنجیره تأمین این بخش همچنان با چالشهای جدی روبهروست؛ از عدم تخصیص ارز ۲۸هزار و ۵۰۰ تومانی برای نهادههای دامی گرفته تا شیوع تب برفکی، جهش تورم و نوسان شدید قیمتها. همه این عوامل از ضعف مدیریت بازار در این حوزه حکایت دارد و باعث شده حتی کالاهای دارای نرخ مصوب نیز با نوسانات چشمگیر روبهرو شوند. تازهترین رصد هفتگی بازار که مربوط به هفته منتهی به ۱۳ آذر ۱۴۰۴ است، تصویری پرتنش از وضعیت کالاهای اساسی ارائه میدهد.
لبنیات؛ بازاری بیمهار و رو به گرانی
طبق گزارش مهر، بیثباتی بازار لبنیات پس از شیوع تب برفکی شدت گرفته و قیمت شیر در مسیر صعودی قرار دارد. اهمیت لبنیات در تغذیه خانوادهها، بهویژه کودکان، موجب شده این روند افزایشی نگرانیهای بیشتری ایجاد کند؛ زیرا حذف یا کاهش مصرف این کالاها میتواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی در میانمدت داشته باشد.
اگرچه برخی فعالان صنعت لبنیات اعلام کرده بودند که بهدلیل گرانی، محصولات از فروشگاهها بازگردانده میشود و کارخانهها چارهای جز تبدیل شیر به شیرخشک و صادرات آن ندارند، اما طبق اظهارات اخیر علیاحسان ظفری، رئیس اتحادیه فرآوردههای لبنی، هنوز نرخ شیر در بازار افسارگسیخته بالا میرود.
صعود قیمتها در یک نگاه:
- قیمت یک بطری شیر کمچرب ۹۴۶ میلیلیتری از ۴۲,۵۰۰ تومان در هفته گذشته به ۴۹,۵۰۰ تومان رسیده؛ این محصول در فروردین تنها ۲۸ هزار تومان قیمت داشت.
- شیر پرچرب همین برند نیز از ۵۲ هزار تومان ابتدای آذر به ۵۷,۵۰۰ تومان در هفته گذشته رسید؛ این محصول هم در فروردین ۳۴ هزار تومان قیمتگذاری شده بود.
این افزایشها در حالی رخ میدهد که حذف رسمی ارز ترجیحی نهادههای دامی هنوز اجرایی نشده اما بازار محصولات پروتئینی به شدت ملتهب است. بهنظر میرسد تکیه دولت بر شارژ کالابرگ برای بخش محدودی از جامعه بدون کنترل قیمتها، قادر نیست سلامت غذایی مردم را تضمین کند.
روغن؛ جهش بیسابقه قیمت
بازار روغن نباتی نیز از موج گرانی بینصیب نمانده است. یک بطری روغن پختوپز ۸۱۰ گرمی که در سهماهه نخست سال به قیمت ۶۹ هزار تومان عرضه میشد، در سهماهه دوم به ۹۴,۹۰۰ تومان و این هفته به ۱۳۹ هزار تومان رسیده است. این یعنی:
- افزایش ۱۰۱.۴۵ درصدی نسبت به ابتدای سال
- رشد ۴۶.۴۷ درصدی نسبت به تابستان
تولیدکنندگان، جهش قیمت روغن خام کلزا را دلیل اصلی این افزایش میدانند؛ چراکه نرخ این محصول از ۶۰ هزار تومان به ۱۰۰ هزار تومان و حتی در برخی گزارشها تا ۱۲۰ هزار تومان نیز بالا رفته است. فروشگاهداران نیز میگویند توزیع روغن دوباره محدود شده و سهمیه هر فروشگاه به یک کارتن ۱۲ عددی کاهش یافته است.
گوشت مرغ؛ نرخی که روی مصوب نمیماند
گرچه قیمت مصوب هر کیلوگرم مرغ ۱۳۷,۵۰۰ تومان تعیین شده، اما بازار نشان میدهد این محصول هر روز با قیمتی متفاوت عرضه میشود:
- ۱۳۷,۵۰۰ تومان
- ۱۴۸ هزار تومان
- ۱۵۵ هزار تومان
در روزهایی که مرغ با نرخ مصوب عرضه میشود، تقاضا به شدت بالا میرود و برخی خانوارها بیش از نیازشان خرید میکنند.
قیمت گوشت بوقلمون نیز جهش قابل توجهی داشته و از حدود ۲۰۰ هزار تومان در هفته گذشته به ۲۶۹ هزار تومان رسیده است.
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، دلیل اصلی این آشفتگی را کمبود نهادههای دامی میداند. او تأکید دارد مرغداران نهادهها را دو برابر قیمت مصوب تهیه میکنند و با وجود زیان، همچنان محصولات خود را با نرخ مصوب عرضه میکنند. بنابراین اضافه قیمت در بازار از شبکه توزیع نشأت میگیرد، نه از تولید.
کالابرگ الکترونیک؛ انتظار برای مرحله پنجم
با وجود وعدهها، مرحله پنجم کالابرگ الکترونیک برای هفت دهک درآمدی هنوز شارژ نشده است. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده منابع مالی لازم از سوی سازمان برنامه و بودجه تأمین شده و مبلغ شارژ بهزودی اعلام میشود.
به گفته او، تمام امور اجرایی آماده است و مصوبه این مرحله قرار است یکشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۴ توسط دولت ابلاغ شود.
