فوری: شرایط افزایش حقوق معلمان توسط دولت مشخص شد
در سال ۱۴۰۴ موضوع حقوق فرهنگیان به یکی از اصلیترین دغدغههای آموزشوپرورش و معلمان تبدیل شده است. طبق اعلام وزارت آموزشوپرورش، فیشهای حقوقی امسال با تغییرات قابلتوجهی صادر شدهاند؛ از افزایش پایه حقوق گرفته تا اضافه شدن مزایا، شفافتر شدن اقلام پرداختی و صدور احکام جدید.
فیش حقوقی معلمان در این سال تصویری متفاوت از نظام پرداخت را نشان میدهد؛ سیستمی که برای گروهی از فرهنگیان رشد محسوسی در دریافتی ایجاد کرده اما برای برخی دیگر، بهویژه معلمان ورودی ماده ۲۸، همچنان حاکی از شکاف و نابرابری در پرداختهاست.
پس از سالها انتظار برای اجرای کامل طرح رتبهبندی، ساختار حقوق معلمان دگرگون شده است. در رویکرد جدید، حقوق تنها بر اساس سابقه و مدرک تحصیلی تعیین نمیشود؛ بلکه عواملی مانند رتبه شغلی، نوع استخدام، منطقه خدمت و رشته تدریس نیز به طور مستقیم بر میزان دریافتی اثر میگذارند.
طبق گزارش اقتصادآنلاین و دادههای رسمی، میانگین حقوق فرهنگیان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۹ تا ۲۰ میلیون تومان رسیده، در حالی که سال گذشته این رقم حدود ۱۶.۴ میلیون تومان بود. با این وجود فاصله میان بیشترین و کمترین حقوق معلمان اکنون به بیش از ۶ میلیون تومان رسیده است.
پرداخت حقوق معلمان بر پایه چند مولفه اصلی تنظیم میشود:
۱. رتبه شغلی:
نظام پنجسطحی رتبهبندی از آموزگار پایه تا استادمعلم، مهمترین عامل تعیینکننده حقوق است و ارتقا به رتبههای بالاتر با افزایش سنوات، مدرک و ارزیابی عملکرد انجام میشود.
۲. نوع استخدام:
معلمان رسمی و پیمانی از تمام مزایای خدمتی بهرهمندند، اما نیروهای ماده ۲۸ و حقالتدریس بهدلیل شرایط استخدامی، دریافتی محدودتری دارند.
۳. منطقه جغرافیایی و مدرسه:
خدمت در مناطق سختگذر، مرزی و محروم با فوقالعادههایی مانند بدی آبوهوا و حق محرومیت همراه است که در برخی موارد چند میلیون تومان به حقوق اضافه میکند.
۴. رشته و مدرک تحصیلی:
افراد دارای مدارک تحصیلی بالاتر یا معلمان رشتههای مهارتی مانند زبان و هنرستان معمولاً حقوق بیشتری دریافت میکنند.
میانگین دریافتی در سال ۱۴۰۴ بر اساس نقش شغلی:
- آموزگار ابتدایی: ۱۲ تا ۱۸ میلیون
- دبیر دوره اول متوسطه: ۱۴ تا ۱۹.۵ میلیون
- دبیر دوره دوم متوسطه: تا ۲۰.۵ میلیون
- هنرآموز هنرستان: تا ۲۲ میلیون
- نیروهای ماده ۲۸: ۶.۷ تا ۹ میلیون تومان
طرح رتبهبندی که اکنون کاملتر اجرا میشود، عملاً پایه و اساس حقوق فرهنگیان است و افزایش حقوق از ۴۵ تا ۹۵ درصد را در بر میگیرد. معلمان رتبههای بالاتر مانند دانشیارمعلم و استادمعلم امسال حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان رشد دریافتی داشتهاند، در حالی که این افزایش برای نیروهای ماده ۲۸ حدود یک میلیون و دویست هزار تومان بوده است.
اختلاف حقوق در مقاطع مختلف همچنان محسوس است؛ دبیران دبیرستان و هنرآموزان بیشترین و آموزگاران ابتدایی کمترین دریافتی را دارند.
در مدارس استثنایی نیز به دلیل شرایط سختکاری، معلمان از امتیازات ویژهای برخوردارند و حقوق آنان بین ۱۶.۵ تا ۲۱ میلیون تومان متغیر است. همچنین معاونان مدارس بهطور متوسط ۸ تا ۱۵ درصد بیشتر از معلمان همرتبه خود دریافت میکنند.
معلمان تازهکار و بخصوص نیروهای ماده ۲۸ کمترین حقوق را دارند؛ رقم پایه برای آنان از حدود ۶.۷ تا ۸ میلیون تومان شروع میشود و سال بعد به حدود ۹.۵ میلیون میرسد. در مقابل، معلمان رسمی باتجربه بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان دریافت میکنند.
برای جبران سختی کار در مناطق مرزی و محروم نیز بستههای تشویقی اعمال شده که در برخی موارد دریافتی را به حدود ۱۸.۵ میلیون تومان میرساند.
بازنشستگان آموزشوپرورش نیز افزایش حقوق داشتهاند و افرادی با سابقه بالا و مدرک لیسانس اکنون حدود ۱۸ میلیون تومان حقوق میگیرند؛ پاداش پایان خدمت نیز در برخی موارد تا ۶۵۰ میلیون تومان ثبت شده است.
تفاوت رسمیها و حقالتدریسیها همچنان چشمگیر است:
- رسمیها: حقوق ۱۵ تا ۲۰ میلیون، بیمه کامل و امنیت شغلی بالا
- حقالتدریسیها: ۶ تا ۹ میلیون، بیمه محدود و نداشتن رتبهبندی
با وجود این اختلافها، بسیاری از نیروهای حقالتدریس امیدوارند از طریق آزمونهای استخدامی به جمع کارکنان رسمی بپیوندند.
کارشناسان معتقدند سال ۱۴۰۴ سال تحول جدی در پرداخت حقوق فرهنگیان بوده است. ترکیب افزایش سالانه ضریب حقوق، اجرای کامل رتبهبندی و تغییرات بودجهای، موجب شده سطح دریافتی معلمان رشد محسوسی داشته باشد.
اگر این روند در سال آینده ادامه یابد، حقوق معلمان رسمی در ۱۴۰۵ احتمالاً از ۲۳ میلیون تومان فراتر خواهد رفت و فاصله میان رسمیها و نیروهای ماده ۲۸ کمتر میشود. با این تغییرات، میتوان امسال را سالی دانست که معیشت معلمان بازتعریف شده و فیش حقوقی آنان بیش از هر زمان دیگری به رتبه، شرایط خدمتی و محل تدریس وابسته شده است.
