فوری: شناسنامههای جلد قرمز دیگر معتبر نیستند + جزئیات کامل نحوه تعویض

اگر هنوز شناسنامه قدیمی با جلد قرمز در اختیار دارید، زمان آن رسیده تا آن را با شناسنامه هوشمند جدید جایگزین کنید. بر اساس اطلاعیه رسمی سازمان ثبت احوال کشور، شناسنامههای سنتی دیگر اعتبار قانونی ندارند و باید هرچه سریعتر تعویض شوند. این طرح با هدف افزایش امنیت مدارک هویتی، جلوگیری از جعل و سوءاستفاده، و یکپارچهسازی اطلاعات هویتی شهروندان اجرا میشود.
ضرورت تعویض شناسنامههای قدیمی
به گفته مسئولان ثبت احوال، هماکنون حدود ۳۴ میلیون شناسنامه با جلد قرمز در دست مردم است که باید به نسخههای جدید و الکترونیکی تبدیل شوند. شناسنامههای جدید با بهرهگیری از فناوریهای امنیتی پیشرفته، مقاومت بیشتری در برابر جعل دارند و اطلاعات فردی در آنها بهصورت دیجیتالی ثبت میشود.
نحوه اقدام برای تعویض شناسنامه
افرادی که قصد دارند شناسنامه خود را تعویض کنند، باید به دفاتر پیشخوان دولت در محل سکونت خود مراجعه کنند. خدمات تعویض شناسنامه و صدور کارت ملی در این دفاتر بهصورت حضوری انجام میشود و نیازی به مراجعه مستقیم به اداره ثبت احوال نیست.
در محل، متقاضی باید فرم تعویض شناسنامه را تکمیل کند و اطلاعاتی مانند شماره ملی، مشخصات فردی، وضعیت تأهل و اعضای خانواده را وارد نماید.
مدارک لازم برای تعویض شناسنامه
مدارک موردنیاز بسته به شرایط فرد ممکن است کمی متفاوت باشد، اما بهطور معمول شامل موارد زیر است:
- اصل شناسنامه جلد قرمز قدیمی
- دو قطعه عکس ۴×۳ جدید و تمامرخ (برای افراد بالای ۱۵ سال)
- اصل سند ازدواج یا طلاق در صورت لزوم
- مدارک شناسایی عکسدار معتبر مانند کارت ملی، گذرنامه یا گواهینامه (در صورتیکه شناسنامه قبلی فاقد عکس باشد)
- شماره ملی والدین، همسر و فرزندان برای تکمیل فرمها
- مدارک مربوط به تغییر نام، نام خانوادگی یا تاریخ تولد در صورت وجود تغییرات
هزینه و زمان صدور شناسنامه جدید
فرایند صدور شناسنامه جدید معمولاً بین چند روز تا حداکثر ۱۵ روز کاری زمان میبرد. هزینه تعویض شناسنامه در سال جاری ۵۰ هزار تومان اعلام شده است. با این حال، اگر شناسنامه جدید مفقود شود، هزینه صدور مجدد آن بر اساس دفعات به شکل زیر محاسبه میشود:
| نوع خدمت | هزینه (تومان) |
|---|---|
| تعویض شناسنامه قدیمی با نسخه هوشمند | ۱۵۰,۰۰۰ |
| صدور شناسنامه المثنی بار اول | ۲۰۰,۰۰۰ |
| صدور شناسنامه المثنی بار دوم | ۳۰۰,۰۰۰ |
| صدور مجدد از بار سوم به بعد | ۴۰۰,۰۰۰ |
| سایر هزینهها (شامل خدمات و عکس) | متغیر |
نکته: این مبالغ ممکن است هر سال طبق تعرفههای جدید سازمان ثبت احوال تغییر کند.
مدارک لازم برای شناسنامههای مستعمل یا گمشده
برای تعویض شناسنامههای فرسوده یا دارای ایراد، ارائه اصل شناسنامه و دو قطعه عکس جدید تمامرخ الزامی است.
در صورتی که شناسنامه قبلی عکس نداشته باشد، متقاضی باید مدرک شناسایی عکسدار (مثل کارت پایان خدمت، گذرنامه یا معرفینامه عکسدار از مدرسه) ارائه دهد.
افرادی که شناسنامه خود را گم کردهاند نیز باید با در دست داشتن مدارک هویتی معتبر، به دفاتر پیشخوان یا ادارات ثبت احوال مراجعه کنند و درخواست صدور شناسنامه المثنی بدهند.
برای افراد زیر ۱۸ سال، این کار تنها با حضور پدر، جد پدری، مادر در زمان زوجیت، یا قیم قانونی و ارائه مدارک مرتبط (مانند حکم رشد یا قیمنامه) انجام میشود.
مدارک لازم برای صدور شناسنامه المثنی
- ارائه مدرک عکسدار معتبر یا معرفینامه عکسدار محصلان از مدرسه
- اصل و تصویر سند ازدواج یا طلاق (در صورت وجود)
- اطلاعات هویتی فرزندان و والدین
نحوه تغییر نام و نام خانوادگی
اگر فردی قصد تغییر نام یا نام خانوادگی خود را داشته باشد، باید ابتدا از کارشناسان دفاتر پیشخوان یا ادارات ثبت احوال مشاوره و راهنمایی لازم دریافت کند تا مشخص شود مشمول کدام بخش از مقررات تغییر نام است. پس از تأیید، میتواند مراحل قانونی را طی و مدارک لازم را ارائه دهد.
جمعبندی
بهطور کلی، هدف اصلی از اجرای طرح تعویض شناسنامههای جلد قرمز، ارتقای امنیت هویتی، جلوگیری از جعل، و بهروزرسانی پایگاه داده ملی جمعیت کشور است. با اجرای کامل این طرح، تمامی اطلاعات هویتی ایرانیان بهصورت دیجیتال و متمرکز ذخیره میشود و دسترسی به خدمات دولتی و بانکی نیز سادهتر و سریعتر خواهد شد.
به بیان دیگر، شناسنامههای هوشمند نسل جدیدی از مدارک هویتی هستند که علاوه بر ظاهر مدرنتر، امنیت، دوام و قابلیت اعتبارسنجی بسیار بالاتری نسبت به شناسنامههای قدیمی دارند.









