کمبود پاکبان، تهران را در معرض آلودگی شدید قرار داد!
بحران آلودگی هوا که هر سال جان بیش از ۵۰ هزار ایرانی را میگیرد، اکنون با چالش تازهای در پایتخت همراه شده است؛ معضل نظافت شهری در تهران. خروج گسترده کارگران افغان بدون مجوز، حدود یکچهارم از ظرفیت پاکبانان تهران را کاهش داده و شهرداری را با کمبود شدید نیرو مواجه کرده است. پیامد این کمبود، انباشت زباله در سطح شهر، تشدید آلودگی و تهدید سلامت عمومی است؛ مسئلهای که کارشناسان آن را ناشی از ضعف در سیاستگذاری شهری و بیتوجهی به جایگاه نیروهای خدماتی میدانند.
تهران از نظر کیفیت زندگی در میان ۱۷۳ شهر جهان در رتبه ۱۶۳ قرار دارد. بحران نظافت پایتخت زمانی شدت گرفت که اتباع افغان فاقد مجوز از کشور خارج شدند و ۲۵ درصد از نیروهای خدمات شهری حذف شدند. پیش از سال ۱۴۰۳، حدود نیمی از کارگران خدماتی تهران را اتباع افغان تشکیل میدادند و خروج ناگهانی آنها بهویژه در مناطق مرکزی و جنوبی، سیستم نظافت شهری را با اختلال جدی روبهرو کرد.
انباشت زباله در معابر و تهدید سلامت مردم اکنون به یکی از دغدغههای اصلی شهروندان تبدیل شده است. گزارشهای میدانی نشان میدهد مخزنهای زباله در ساعات صبح و غروب، بهویژه در مناطق پرتردد، مملو از زباله هستند و بیشتر توسط زبالهگردها تخلیه میشوند تا نیروهای رسمی شهرداری. این وضعیت ضمن ایجاد ظاهری نازیبا در شهر، به گسترش آلودگی و افزایش جمعیت موشها در معابر و جویها منجر شده است.
به باور محمد میراحمدی، کارشناس مدیریت شهری، ریشه مشکل نه در کمبود کارگر بلکه در ضعف سیاستگذاری نهفته است. او میگوید شهرداری هیچ برنامهای برای جایگزینی نیروی انسانی نداشت و سپردن پروژههای خدماتی به پیمانکاران غیرمتخصص، اوضاع را وخیمتر کرده است.
میراحمدی با اشاره به روند کاهشی استخدامها اظهار میکند که تعداد نیروهای خدماتی از حدود ۱۲ هزار نفر در سال ۱۴۰۱ به کمتر از ۸ هزار و ۵۰۰ نفر تا پایان ۱۴۰۳ رسیده است. به گفته او، اتکای بیشازحد به نیروی کار ارزان، نبود برنامه برای تربیت نیروهای داخلی و بیاعتنایی به شأن پاکبانان، سبب شده تهران چهرهای تیره و آلوده به خود بگیرد.
